Biuletyn

Koła Miłośników

Dziejów Grudziądza

Rok II: 2004                                                   Numer 30 (35)

Data odczytu: 10.11.2004                  Data wydania: 16.11.2004

Dr Jerzy Krzyś.

 

 

ARCHIWUM SALOMEI SUJKOWSKIEJ

W Czytelni Naukowej Biblioteki Miejskiej zdeponowano dossier, dotyczące lek. med. Salomei Sujkowskiej (11 V 1912 - 29 X 1996 /, powszechnie znanej w Grudziądzu lekarki i działaczki społecznej. W głównym skoroszycie znajdują się w tzw. koszulkach różne dokumenty osobiste, wśród których rzuca się mnogość dyplomów, podziękowań i wycinków prasowych dotyczących działalności poza lekarskiej. Można też znaleźć porozdrabniane dane o ojcu dr Janie Sujkowskim i o innych grudziądzkich lekarzach oraz jest album fotograficzny zniszczeń wojennych Grudziądza.

Ze wszystkich tych materiałów wyłania się niecodzienna postać dr Sujkowskiej, której krótki życiorys w oparciu o dane zbioru przedstawia się następująco:

Urodziła się w Grudziądzu w rodzinie lekarskiej, tutaj spędziła swoje całe życie dziecinne i dorosłe. Egzamin dojrzałości składała w gimnazjum Sióstr Urszulanek w Rybniku, a następnie studiowała medycynę na Uniwersytecie Poznańskim. Kiedy była na IV roku, umarł Jej ojciec i od tego czasu otrzymywała stypendium z PKP w sumie 50 zł miesięcznie. Dyplom uzyskała 26 XI 1937 i zaraz rozpoczęła prace jako asystentka na oddziale wewnętrznym Szpitala Miejskiego w Grudziądzu. W ciągu pierwszych czterech dni II wojny światowej pozostała jedynym lekarzem w szpitalu i opracowywała chirurgicznie rany zwożonych licznych rannych żołnierzy z nalotu na lotnisko i pola bitwy. Ponieważ Niemcy w czasie okupacji nie uznawali jej dyplomu lekarskiego pracowała jako laborantka medyczna. I znowu podczas sześciotygodniowego oblężenia „twierdzy Graudenz” przez wojska radzieckie, pozostała sama, tylko z personelem pomocniczym, w całym szpitalu, a tu ranni i chorzy przybywali masowo. W piwnicy szpitala zorganizowała prowizoryczną izbę chorych i w niej opatrywana i leczyła poszkodowanych, niosąc swoją pomoc samarytańską.

Po wojnie prowadziła przez 15 lat pododdział chirurgii dziecięcej, będąc równocześnie głównym radiologiem w mieście: w szpitalu, w przychodni specjalistycznej przy ul. J. Wybickiego 30, w przychodni kolejowej i szpitalu więziennym. Prace radiologa przerwała, kiedy wystąpiły objawy choroby popromiennej, ale nie przerwała pracy ogólno lekarskiej.

W przychodni kolejowej prowadziła poradnie higieny pracy, a w szpitalu więziennym była asystentem oddziału chirurgicznego i przeprowadzała wiele zabiegów operacyjnych. W wieku 67 lat przeszła na emeryturę.

Jej pasją była praca w organizacjach społecznych, a więc w towarzystwie Opieki nad Zabytkami, w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym, Polskim Towarzystwie Geograficznym, w Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Francuskiej; aktywną też była w Kole Armii Krajowej i w naszym Kole Miłośników Dziejów Grudziądza ( jedna z założycieli) i w wielu innych. W 1981r. założyła Klub Inteligencji Katolickiej, popularny KIK. W powyższym archiwum jest wiele podziękowań i artykułów prasowych, które potwierdzają tę działalność społeczną. Niecodzienną sprawą była hojność dr Sujkowskiej. Ufundowała Ona witraże do refektarza w budynku magistratu, sprzęt medyczny dla oddziału chirurgii dziecięcej, przekazała miastu Wąbrzeźno parcele 242m2 na plac pod pomnik AK, przekazała też swojego fiata 126P siostrom Elżbietankom by mogły jeździć do podopiecznych. Złożyła także depozyt w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika ma stypendium dla studenta astronomii z ziemi chełmińskiej. Na wszystko to są dowody i podziękowania. Sporo miejsca w dossier zajmuje dokumentacja wyróżnień S. Sujkowskiej., począwszy od wpisania do księgi PZPR zasłużonych dla miasta (14 XII. 1973). W ciągu lat uhonorowano ją medalem papieskim „Pro Ecclesia et Pontifice”, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej, tytułem Zasłużony Lekarz PRL, honorową prezesurą Klubu „Bazar” no i godnością Honorowego Obywatela Grudziądza (10 VI 1992). Wycinki z prasy zawierają wiele biogramów pochwalnych.

Lek. med. Salomea Izabela Sujkowska zmarła w wieku 84 lat. Do zbioru rodzina dołączyła nekrologi, pośmiertne wspomnienia i podziękowania.

 

 

 

(L.B.S.)

Redakcja: Tadeusz Rauchfleisz, KMDG. Logo KMDG wykonał Grzegorz Rygielski

Legitymacja – ze zbiorów Tadeusza Rauchfleisza